Het dartspel: regels, bord en materiaal

Darten is in Nederland groot geworden en dat is niet zo gek: je hebt alleen een bord, drie pijlen en een stukje muur nodig. Op deze pagina lees je hoe het spel werkt, hoe je je dartbaan opstelt en waar je op let bij darts, flights en shafts. Weet je al wat je zoekt? Start de keuzehulp en we zetten direct de juiste dartpijlen voor je klaar.

Hoe werkt het spel?

De bekendste spelvorm is 501. Beide spelers beginnen op 501 punten en gooien om de beurt drie pijlen. Je trekt je score steeds af van het resterende aantal punten en moet precies op nul uitkomen. De laatste pijl moet een dubbel zijn: de buitenste ring of de bull's-eye.

Kom je onder nul uit, of blijf je op 1 punt staan, dan is je beurt ongeldig (“bust”) en begin je de volgende beurt weer op je oude score. Andere varianten zijn 301, 701 en 1001; voor beginners is tactics (de getallen 10 t/m 20 en de bull elk drie keer “dichtgooien”) een leuke en minder rekenintensieve start.

Het dartbord: 82 vakken

Een dartbord heeft 82 vakken: twintig genummerde segmenten (1 t/m 20) plus de bull in het midden.

  • Bull's-eye (rood, midden): 50 punten
  • Enkele bull (groene ring eromheen): 25 punten
  • Buitenste ring van een segment: dubbele waarde
  • Binnenste ring (triple): drievoudige waarde – triple 20 is dus 60 punten, de hoogste score met één pijl
  • De twee overige vlakken van een segment: enkele waarde

Alles buiten de buitenste ring telt voor 0 punten, net als een pijl die naast het bord belandt of eruit valt.

Je dartbaan opstellen

Met deze maten speel je volgens de officiële regels:

  • Hoogte bull's-eye: 1,73 m vanaf de vloer
  • Afstand werplijn tot bord: 2,37 m (gemeten vanaf de voorkant van het bord)
  • Diagonaal van het hart van het bord tot de oche: 2,934 m – handig om je opstelling te controleren
  • Oche: minimaal 61 cm breed, 3,8 tot 6 cm hoog
  • Ruimte voor een wedstrijdbaan: ongeveer 4 m lang, 3 m breed en 3 m hoog. Thuis volstaat minder.

Zorg voor goede verlichting zonder dat je pijlen schaduw werpen op het bord: een LED-lichtring rondom het bord lost dat in één keer op. Een surround beschermt je muur tegen missers en een dartmat met oche beschermt je vloer én geeft meteen de juiste afstand aan.

Welk dartbord kies je?

Vrijwel alle serieuze borden zijn bristle-borden: geperste sisalvezels met metalen bedrading rond de vakken. Het verschil tussen een instapbord en een topbord zit vooral in die bedrading:

  • Dikke, ronde bedrading met nietjes – prima om mee te beginnen, maar je krijgt vaker een bouncer (pijl die terugkaatst).
  • Dunne, driehoekige bedrading die in het bord ligt – zoals bij de Winmau Blade en Unicorn Eclipse. De pijl glijdt langs de draad het vak in, dus minder bouncers en meer scoringsvlak.

Draai je bord regelmatig een segment door: dan slijt het gelijkmatig en gaat het jaren mee. Liever softtip? Bekijk de elektronische borden. Alles staat bij dartborden, of kies een complete dartset waarin bord, darts en accessoires al zijn samengesteld.

De dartpijl in vier delen

Een set bestaat uit drie pijlen en elke pijl uit vier onderdelen: punt, barrel, shaft en flight. Juist de combinatie maakt een set persoonlijk – twee spelers met dezelfde barrel kunnen een totaal andere pijl in handen hebben.

Punt

De stalen punt is vervangbaar en verkrijgbaar in verschillende lengtes, kleuren en met of zonder grip. Houd je de pijl ver naar voren vast, dan is een gripunt prettig. Darts met een schroefsysteem (Target Swiss Point, Winmau Switch Point, Bull's CP) wissel je in seconden van punt. Bekijk schroefpunten, klassieke punten en punten-tools & onderhoud.

Barrel

De barrel bepaalt het gewicht en de grip. Instapdarts zijn van brass of nickel silver; serieuze darts van tungsten. Het percentage (meestal 70% tot 98%) zegt hoeveel tungsten er in de legering zit: hoe hoger, hoe zwaarder het materiaal en dus hoe slanker de barrel bij hetzelfde gewicht. Slanker betekent dat je pijlen dichter bij elkaar in het bord passen. 100% tungsten bestaat niet – dan wordt de dart te breekbaar.

Twijfel je over het gewicht? De meeste spelers gooien met 22 tot 24 gram; dat is ook het beste startpunt. Zwaardere darts (25–26 g) vliegen stabieler, lichtere darts (18–21 g) vragen een preciezere worp. Bekijk alle dartpijlen of begin bij dartpijlen voor beginners.

Shaft

De shaft verbindt de barrel met de flight en bepaalt samen met de flight de balans. Lengtes lopen van mini en extra kort tot medium en lang. Nylon is licht en voordelig, aluminium en titanium zijn steviger. Vuistregel: duikt je dart met de neus naar beneden, probeer dan een langere shaft of grotere flight; komt hij met de staart omhoog in het bord, dan helpt een kortere shaft. Bekijk alle shafts.

Flight

De flight stabiliseert de pijl. Hoe groter het oppervlak, hoe meer draagvermogen: een standaard (No.2) flight is de veilige keuze en past bij zwaardere darts of een rustigere worp. Kleinere vormen als slim en pear vliegen vlakker en sneller, en nemen minder ruimte in het bord in. De dikte wordt uitgedrukt in micron (75 tot 180); 100 micron is het meest gebruikt en gaat een stuk langer mee dan een dunne flight. Een flight protector beschermt de flight tegen inkomende punten. Bekijk alle flights.

Darts en kleding

Thuis gooi je waarin je wilt, maar in officiële wedstrijden geldt meestal een kledingvoorschrift: een dartshirt met kraag, een donkere broek en geen hoofddeksel. Een goed shirt zit ruim en is ademend, zodat je arm vrij kan bewegen. Veel spelers zetten hun bijnaam op de rug en teams spelen in dezelfde kleding. Bekijk dartshirts of laat een shirt in eigen ontwerp maken.

Een beetje geschiedenis

Over de oorsprong van darts doen mooie verhalen de ronde: soldaten die met afgebroken speren op de bodem van een wijnvat gooiden, en de Pilgrim Fathers die het spel in 1620 aan boord van de Mayflower speelden. Zeker is dat het spel in Engelse pubs groot werd en in Nederland pas echt doorbrak door de successen van Raymond van Barneveld.

Het oudste wereldkampioenschap is dat van de BDO/WDF, jarenlang gespeeld in de Lakeside Country Club in Frimley Green. In 1992 ontstond daarnaast de PDC, inmiddels de grootste bond met het meest prestigieuze WK. Nederlandse spelers als Roland Scholten, Raymond van Barneveld (2006), Jelle Klaasen, Vincent van der Voort en Michael van Gerwen (2007) maakten de overstap – en met Michael van Gerwen en inmiddels een nieuwe generatie staat Nederland nog altijd vooraan.

Zo kom je verder